ترس از دندانپزشکی چیست؟

ترس از دندانپرشکی یک فرایند طبیعی است که برخی افراد آن را با خود یدک می کشند ، اگر شما هم ترس رفتن به دندانپزشکی دارید، نگران نباشید ، شما تنها نیستید بین 9 تا 20 درصد ایرانی ها از رفتن به دندانپزشکی حراس دارند ، در واقع این یک پدیده جهانی است.

هر چند افراد مبتلا به فوبیا و ترس از دندانپزشکی خودشان نیز آگاهی دارند که ترسشان کاملا غیر منطقی است ، اما قادر به کنترل آن نیستند.

جالب است بدانید این افراد برای اینکه از دندانپزشکی فرار کنند ، ممکن است دست به هر کاری بزنند.

البته تنها زمانی به دندانپزشکی می روند که درد شدید دندان غیر قابل تحمل شده باشد.

فوبیا و ترس از دندانپزشکی چیست؟

دلایل متعددی وجود دارد که برخی از افراد دچار ترس و اضطراب دندانی هستند. ترس از درد دندان یک دلیل رایج برای اجتناب از رفتن به دندانپزشکی است.

این ترس معمولا از تجربه اولیه دندانپزشکی که ناخوشایند یا دردناک بوده است یا از داستانهای “درد و ترس” دندانپزشکی که توسط دیگران گفته شده است، ناشی می شود.

خوشبختانه با پیشرفت دندانپزشکی در طول سال ها، بسیاری از روش های دندانپزشکی امروزه به میزان قابل توجهی دارای کمترین درد و حتی بدون درد هستند.

ترس از تزریق یکی دیگر از دلایل نرفتن به دندانپزشکی است ، بسیاری از مردم از سوزن ها وحشت دارند، مخصوصا هنگام وارد شدن به دهانشان این ترس افزایش پیدا می کند.

خجالت کشیدن و دلایل شخصی نیز باعث جلوگیری از افراد برای مراجعه به دندانپزشکی می شود ؛ بسیاری از افراد به جهت نزدیک بودن فیزیکی دندانپزشک یا بهداشت کار به صورت خود ناراحت هستند. بعضی ها نیز ممکن است به علت ظاهر بد دندان ها و یا بوی دهان احتمالا احساس ناخشایندی دارند.

علائم ترس از دندانپزشکی

• مشکل خواب شب قبل از دندانپزشکی
• احساس ناراحتی شدید که در اتاق انتظار دندانپزشک افزایش می یابد
• ناراحتی شدید در زمانی که وسایل دندانپزشکی مانند ساکشن در دهان قرار دارد ، همچنین احساس تهوه و تنگی نفس

روش های مقابله با ترس از دندانپزشکی

کلید مبارزه با ترسیدن از دندانپزشکی این است که با دندانپزشک خود در مورد ترس خود صحبت کنید.

هنگامی که دندانپزشک متوجه شود که دلیل ترس شما چیست، بهتر می تواند به شما کمک کند تا بهترین راه ها را برای کاهش اضطراب و راحتی شما فراهم کند.

اگر دندانپزشک ترس شما را جدی نگرفت، دندانپزشک دیگری پیدا کنید.

از دندانپزشک خود بخواهید توضیح دهد که چه اتفاقی در هر مرحله از پروسه درمان رخ می دهد. به این ترتیب شما می توانید به لحاظ ذهنی برای آنچه که اتفاق می افتد آماده شوید.

یکی دیگر از استراتژی های مفید برای ایجاد یک سیگنال مفید بالا بردن دست در زمانی است که شما می خواهید دندانپزشک بلافاصله کارش را متوقف کند ؛ در واقع هر زمان که ناراحت هستید، از این سیگنال استفاده کنید.

چند وسیله کاربردی که به ترس شما از دندانپزشکی کمک میکند

اگر فردی از دندانپزشکی می‌ترسد، برخی از وسایل و تکنیک‌های خاص می‌توانند به کاهش استرس و ناراحتی او کمک کنند. در اینجا چند وسیله دندانپزشکی که به کاهش ترس و اضطراب بیماران کمک می‌کنند آورده شده است:

۱. رابر دم (Rubber Dam – سد لاستیکی)

🔹 این وسیله یک پوشش لاستیکی کوچک است که روی دندان‌ها قرار می‌گیرد و مانع ورود آب، بزاق و مواد به حلق می‌شود. بیماران با استفاده از آن احساس خفگی کمتری دارند و آرامش بیشتری تجربه می‌کنند.

۲. ساکشن قوی (High-Volume Evacuator – HVE)

🔹 این دستگاه مکش سریع بزاق و مایعات را انجام می‌دهد، بنابراین بیمار نیازی به قورت دادن آب اضافی ندارد و حس خفگی کاهش پیدا می‌کند.

۳. بی‌حسی بدون سوزن (Needle-Free Anesthesia)

🔹 دستگاه‌هایی مانند “ون‌استات” (Wand STA) از تزریق بدون درد برای بی‌حسی استفاده می‌کنند و ترس از سوزن را از بین می‌برند.

۴. عینک مخصوص بیمار (Protective Glasses)

🔹 استفاده از عینک تیره یا مخصوص می‌تواند از تابش نور شدید چراغ دندانپزشکی جلوگیری کند و اضطراب بیمار را کاهش دهد.

۵. سیستم بی‌حسی با لیزر (Laser Anesthesia)

🔹 برخی از دندانپزشکان از لیزر برای کاهش درد و عدم نیاز به تزریق بی‌حسی استفاده می‌کنند، که این روش برای بیماران مضطرب بسیار مفید است.

۶. ابزارهای ایجاد آرامش (Sedation Dentistry Tools)

🔹 وسایلی مانند ماسک اکسید نیتروژن (گاز خنده) یا داروهای خوراکی آرام‌بخش می‌توانند به بیمار کمک کنند که در طول درمان آرامش بیشتری داشته باشد.

۷. دستگاه کنترل فشار بی‌حسی (CompuDent/Wand STA)

🔹 این وسیله میزان بی‌حسی تزریق‌شده را به آرامی و کنترل‌شده تنظیم می‌کند، بنابراین بیمار درد ناشی از تزریق سریع را احساس نمی‌کند.

۸. اسپری بی‌حسی موضعی (Topical Anesthetic Spray)

🔹 قبل از تزریق بی‌حسی، از این اسپری استفاده می‌شود تا بیمار سوزن را احساس نکند.

۹. آینه دندانپزشکی با دوربین (Intraoral Camera)

🔹 برخی از بیماران از ترس ناشناخته‌ها مضطرب می‌شوند. دندانپزشکان می‌توانند با نشان دادن وضعیت دهان و مراحل درمان روی مانیتور، به بیمار احساس کنترل بیشتری بدهند و استرس را کاهش دهند.

۱۰. هدفون یا موسیقی آرام‌بخش

🔹 برخی از کلینیک‌ها از هدفون‌های نویزگیر یا پخش موسیقی آرامش‌بخش استفاده می‌کنند تا حواس بیمار از صدای تجهیزات دندانپزشکی پرت شود.

این ابزارها به کاهش اضطراب بیماران کمک می‌کنند و تجربه دندانپزشکی را راحت‌تر و قابل‌تحمل‌تر می‌سازند.